ابن سعد جداى از دو جزء نخست كه در سيرهء رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم است ، در مجلدات ديگر كه تراجم صحابه و تابعين است شيوهء خاصى را انتخاب كرده است . وى در وهلهء نخست بخشى را به مردان و بخشى را به زنان اختصاص داده است . جزء اخير كتاب اختصاص به زنان دارد . نخستين مجلدات ، ويژهء صحابه است كه وى آنها را به پنج طبقه تقسيم كرده و مبناى او تقدم آنها در ايمان آوردن و فضل و شرف آنها در مسلمانى بوده است . نخستين طبقه اصحاب بدر هستند كه در داخلهء آن از افرادى كه به پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نزديكند ( بنى هاشم ) آغاز كرده و ديگران را در ادامه مىآورد . در مورد هر خانواده ، ابتدا افراد اصلى آن تيره را نوشته و سپس همپيمانان و موالى آنها را ثبت مىكند . پس از تمام شدن مهاجران بدرى ، به سراغ انصار مىرود ؛ ابتدا اوسىها و سپس خزرجىها را ياد مىكند . طبقهء دوم صحابه ، صحابيان قديمىاند كه در بدر شركت نداشتند . از جملهء آنها مهاجران حبشه‌اند . طبقهء شوم صحابه شركت كنندگان در خندق هستند تا مسلمان شده‌هاى فتح مكه . طبقهء چهارم مسلمان شده‌هاى فتح مكه‌اند و طبقهء پنجم كسانىاند كه در وقت رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم خردسال بوده‌اند و در هيچ يك از جنگها شركت نداشته‌اند . « 1 » سبك وى ، همان سبك حديثى است و لذا نوع اخبار وى به صورت مسند ارائه مىشود . طبقات به قدرى از نظر اطلاعات اجتماعى و فردى اهميت دارد كه بدون آن نمىتوان قرن اول و دوم هجرى را شناخت . افزون بر همهء اينها ، كتاب طبقات به لحاظ ساختار ، اطلاعاتى را دربارهء شهرهاى مختلف و حضور صحابه و تابعين در آنها و نيز مهاجرت برخى از قبائل به شهرها بسيار مفيد است . كتاب طبقات را بايد كتاب رجالى به معناى مصطلح آن نيز دانست ؛ زيرا در ضمن شرح حالها به مدح و ذم و ثقه و غيرثقه بودن عالمان و محدثان نيز مىپردازد . بخش نخست كتاب طبقات ، سيرهء پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و عنوانش اخبار النبى صلى الله عليه و آله و سلم است . اين بخش از اصل طبقات جدا بوده و بعدها توسط احمد بن معروف خشّاب به طبقات ملحق گرديد . « 2 » وى به اختصار از انبياى پيشين و تاريخ زندگى آنها سخن گفته و با سرعت تمام به اسلام رسيده است . در اين قسمت هم به‌طور مختصر به مسائل پرداخته و تفصيل ابن اسحاق يا واقدى را ندارد . ابن نديم طبقات وى را برگرفته از آثار واقدى ، كلبى ، هيثم بن عدى و مداينى دانسته است . نگاهى به اسناد موجود در كتاب ، نشان مىدهد كه واقدى سهم عمده‌اى در آن داراست . وى در جاى جاى كتاب نام واقدى را مىبرد و اصولا هم در تأليف دو جزء نخست

--> ( 1 ) . الطبقات ، الطبقة الخامسة ، ص 64 ( 2 ) . المغازى الاولى ومؤلفوها ، ص 127